Wat is uw Ecologische Voetafdruk?

Klik hier om direct door te gaan naar de Ecologische Voetafdruk QuickScan .

Elke keer wanneer je ergens geld aan uitgeeft, verbruik je energie: de energie om dat wat je gebruikt of doet te produceren, te vervoeren en om het afval ervan te verwerken. Bij het opwekken en het gebruik van deze energie komt kooldioxide vrij: CO2-gas. Teveel van dat gas is schadelijk.

Bomen kunnen CO2 omzetten in zuurstof. Om de CO2-uitstoot van 100 GigaJoule (dat is: 100.000.000.000 Joule) om te zetten in zuurstof, heb je 1 hectare bos nodig. We stoten meer CO2-gas uit dan de aarde kan verwerken. Daardoor warmt de aarde langzaam op: het broeikaseffect. Voor ons voedsel, huizen en verkeer is dus ruimte nodig. Met het model van de Ecologische Voetafdruk wordt een optelsom in hectares gemaakt van alle vormen van 'milieugebruiksruimte', waar we voor onze leefstijl beslag op leggen.

We zijn nu met ruim 6 miljard mensen op aarde. Als je de beschikbare ruimte eerlijk zou verdelen, zouden alle mensen over de hele wereld een stuk land van 1,7 hectare (bijna drie voetbalvelden) krijgen. Dat zou duurzaam zijn: 'het eerlijk aarde aandeel'. Op en van die 1,7 ha zou je kunnen leven zonder de natuurlijke hulpbronnen van Moeder Aarde uit te putten. Je zou leven van de opbrengst van die grond, en je afval zou door die 1,7 ha kunnen worden geabsorbeerd. In het jaar 1900 was er nog 5,6 ha per wereldbewoner beschikbaar. Sinds die tijd is de wereldbevolking drastisch gegroeid. Economie en welvaart leggen een steeds groter beslag op de natuurlijke hulpbronnen. Tegelijk wordt de hoeveelheid ecologisch geschikte grond o.a. door erosie, uitputting en verwoestijning almaar kleiner. In 1950 was het eerlijk aarde aandeel geslonken tot 3 ha. En nu is er dus nog maar 1,7 over, als je een magere 0,3 hectare reserveert voor de biodiversiteit.

De 16 miljoen Nederlanders hebben met elkaar 'recht' op ruim 27 miljoen ha. De gemiddelde Nederlander heeft een voetafdruk van 4,7 ha, bijna drie keer het eerlijk aarde aandeel. Onze gezamenlijke voetafdruk beslaat 21 keer de oppervlakte van ons landje. Dat is ongeveer zo groot als heel Frankrijk. 25% van de wereldbevolking behoort tot de rijke landen. West Europa hoort daar ook bij. Met die 25% alleen al hebben we een voetafdruk die groter is dan het totale aardoppervlak. Inwoners van Canada en de Verenigde Staten van Amerika hebben een nog grotere voetafdruk: respectievelijk 6,4 en 8,5 ha. Als iedereen op dezelfde voet zou leven als de hedendaagse Noord Amerikaan, dan hadden we minstens twee extra aardbollen nodig. Maar waar halen we die zo gauw vandaan...

Arme landen zitten ver onder het gemiddelde. In India bijvoorbeeld, meet de gemiddelde voetafdruk 0,8 ha. Zij hebben in principe het recht om naar 1,7 te groeien. We zien dus dat wij mensen met onze voetafdruk het aardoppervlak te buiten gaan. Bovendien: hoe welvarender wij zijn, des te groter is onze voetafdruk. Een wereldbevolking die zich laat leiden door zelfzuchtig individualisme heeft evenveel toekomst als een stel nijdige schorpioenen in een glazen pot: niet veel, dus. Net als die schorpioenen, zijn wij mensen competitiegericht. Maar, anders dan de schorpioen, zijn we ook sociale wezens, intelligent en in staat tot samenwerking.

Deze scan nodigt je uit jouw eigen voetafdruk te berekenen en om de uitkomsten te vergelijken, met de gemiddelde Nederlander. Het is een rekenmodel, dus een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Je werkelijke voetafdruk is misschien nog wel anderhalf keer zo groot. Deze scan wil je uitdagen om na te denken over ecologische en sociale richtlijnen voor een toekomst die duurzamer is dan die van de schorpioenen in de glazen pot. En ook mensen elders de ruimte geeft waar ze recht op hebben.

Op de volgende site kunt u zelf een programma downloaden om de ecologische voetafdruk te meten.

http://www.pgsim.nl/?pgsimmainFrame=ecoprint.htm

Boeken over dit onderwerp

Kees Waagmeester

Dit is een 'kantelboek' voor een breed publiek en heeft twee delen en dus twee kaften en titels: Ik en de wereld : Het verhaal van Bold en Janine en De wereld en ik : Dossier Jan Juffermans , door Kees Waagmeester, uitgeverij Lemniscaat, Rotterdam 2006. ISBN 90 5637 801 5, 232 pag., prijs 17,95. In het blad Genoeg en het magazine De Kleine Aarde staat in het nummer dat in juni uitkwam een bon waarmee dit boek met 25% korting kan worden aangeschaft. Die bon kan worden ingeleverd bij de boekhandel, maar ook in het Bezoekerscentrum van De Kleine Aarde in Boxtel.

Jan Juffermans - Nut & Noodzaak van de Mondiale Voetafdruk

De titel van dit boek is: Nut & Noodzaak van de Mondiale Voetafdruk : Over de mondiale gebruiksruimte, duurzaamheid en mensenrechten , door Jan Juffermans, uitgave in samenwerking met Lemniscaat, Rotterdam 2006, ISBN 90 5637 839 2, 160 pag., prijs 14,50. Het boek is via de boekhandel verkrijgbaar, maar is tegelijk op internet gepubliceerd, zodat leerlingen en studenten er makkelijk mee aan de slag kunnen. Op www.janjuffermans.nl kan men het boek gratis downloaden. Op die site staat bovendien een speciale aanbieding voor toezending van het boek.

Peter Tom Jones & Roger Jacobs - Terra Incognita

Ondanks alle initiatieven om 'duurzame ontwikkeling' na te streven gaat het bergaf met de gezondheid van het Ecosysteem Aarde. Het Noorden heeft de wereld meegezogen in een uiterst verleidelijk maar helaas onduurzaam ontwikkelingsmodel. In een eindige wereld is het milieubeslag van de mondiale consumptieklasse onmogelijk te veralgemenen naar alle mensen op aarde: de ecologische crisis en het mondiale rechtvaardigheidsvraagstuk zijn als een Siamese tweeling met elkaar verbonden. Academia Press, Gent, ISBN 90 382 0901 0.

Tim Flannery - De weermakers

Wat betekent eigenlijk klimaatverandering? Hoe zal de opwarming van de aarde ons dagelijks leven veranderen? Is zij nu al de oorzaak van hevigere stormen in sommige gebieden en vaker voorkomende droogte in andere? En zijn deze gebeurtenissen onontkoombaar? Amstel uitgevers, ISBN 90 450 1385 1.

Salomon Kroonenberg - De menselijke maat

Hoe lang duurt duurzaamheid? Hoe eeuwig zingen de bossen? Wanneer komt de volgende ijstijd? Kunnen er nog grotere vloedgolven optreden dan die van de Tweede Kerstdag 2004? Kroonenberg beschrijft op heldere wijze dat de klimaatverandering van alle tijden is. Uitgeverij Atlas, ISBN 90 450 1464 5.

Asia-Pacific 2005: The Ecological Footprint and Natural Wealth , uitgave van het Wereld Natuur Fonds Internationaal, het Global Footprint Network, en Kadoorie Farm and Botanic Garden, Gland, Zwitserland 2005.   

Auf der Suche nach dem Ökologischen Fussabdruck , door Michaela Hannig, Ökom Verlag,   Hannover 2003, ISBN 3-936581-00-2.

City Limits. A resource flow and ecological footprint analysis of Greater London , uitgave Best Foot Forward, Oxford 2002. Zie www.citylimitslondon.com .

Ecological Footprint Analysis: Towards a Sustainability Indicator for Business, ACCA Research Report No. 65, London 2001. Gratis te downloaden van www.accaglobal.com .

The Ecological Footprint of Benin, Bhutan, Costa Rica and the Netherlands, door D.P. van Vuuren en anderen, uitgave van het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu. Bilthoven 2000.

Ecological Footprinting; Final Study, Working document for the Scientific and Technological Options Assessment Panel, door Ecotec, Birmingham, in opdracht van het Europees Parlement, PE 297.571/Fin.St., Brussel 2001.

The Ecological Footprints of Cities , verslag van een serie debatten in De Balie, uitgave The International Institute for the Urban Environment, Delft 1998, ISBN 90 75903 02 2.The Ecological Footprint of Benin, Bhutan, Costa Rica and the Netherlands , door D.P. van Vuuren e.a., RIVM report 807005 004, Bilthoven 1999.

Ecological Footprints of Nations , door Mathis Wackernagel en anderen, Rio+5 Forum, uitgave Centro de Etudios para la Sustentabilidad, Mexico 1997. Elk jaar komen er bijgewerkte cijfers uit. Zie www.rprogress.org .

Europe 2005: The Ecological Footprint , uitgave van het Wereld Natuur Fonds Internationaal en het Global Footprint Network, Gland, Zwitserland 2005.

The European Environment - State and Outlook 2005 , uitgave van het European Environment Agency, Kopenhagen 2005.

Footprints and Milestones: Population and Environmental Change. The state of world population 2001, uitgave United Nations Population Fund, 2002.

Op goede voet met de aarde, op eerlijke voet met het Zuiden. Hoe beperken we onze Ecologische Voetafdruk? Brochure van het Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling (VODO). Herziene uitgave, Brussel 2002.

De (h)eerlijke keuken, biodiversiteit op tafel, door Jurgen Tack en Mariko Linssen (ontwerp), Kosmos-Z&K Uitgevers 2005.

Hoeveel aarde nemen we (on)eigenlijk in beslag? Nut en noodzaak van 'Ecological Footprints' , door Jan Juffermans en Laurens Lammers, uitgave De Kleine Aarde, 1998. Bij deze publicatie hoort het verslag en het ' Footprint statement' van het Doordenkdebat over het Voetafdrukmodel op 17 februari 1998.  

Ik en de wereld (Het verhaal van Bold en Janine) - De wereld en ik (Dossier Jan Juffermans), kantelboek door Kees Waagmeester, Uitgeverij Lemniscaat, Rotterdam 2006. ISBN 90 5637 801 5.

Island State. An ecological footprint analysis of the Isle of Wight , uitgave Best Foot Forward, Oxford 2002.

De Kerk en de Mondiale Voetafdruk , brochure van Ecolife en De Kleine Aarde, in opdracht van de Remonstrantse Broederschap, 2003.

Living Planet Report 2004.   Index van de mondiale biodiversiteit, gecombineerd met de Voetafdrukken van 148 landen, ook uitgewerkt naar de onderdelen van de Voetafdruk: bebouwde omgeving, energie, akkerbouwgrond, weidegrond, visgronden en bossen. Uitgave van het Wereld Natuur Fonds, samen met o.a. UNEP en het Global Footprint Network, Gland 2004, ISBN 2-88085-265-X.

Mondiale duurzaamheid en de ecologische voetafdruk , uitgave VROM-raad, advies 016, Den Haag 1999.

Mondiale Voetafdruk 'Brighthouse' 2001, rapport van de eerste Nederlandse bedrijfsvoetafdruk, uitgave Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie, Den Haag 2003.

De Mondiale Voetafdruk en acht Nederlandse gemeenten. Landelijk proefproject 1999-2001. Drie verslagen, van fasen I - III, uitgegeven door De Kleine Aarde. Ze zijn grotendeels (zonder de bijlagen) te downloaden via www.voetenbank.nl .

Naar een grenzeloos duurzame gemeente, externe integratie van duurzame ontwikkeling op lokaal niveau, aan de hand van de Mondiale Voetafdruk , door Thijs de la Court, uitgave De Kleine Aarde, Boxtel 2001.

Nut & Noodzaak van de Mondiale Voetafdruk: Over de mondiale gebruiksruimte, duurzaamheid en mensenrechten, door Jan Juffermans, uitgave in samenwerking met Lemniscaat, Rotterdam 2006, ISBN 90 5637 839 2, 160 pag..

Our Ecological Footprint ; Reducing Human Impact on the Earth, door William Rees en Mathis Wackernagel, New Society Publishers, Gabriola Islands, BC, 1996, ISBN 1-55092-251-3.  

Sharing Nature's Interest. Ecological Footprint as an indicator of sustainability, door Nicky Chambers, Craig Simmons en Mathis Wackernagel. Earth Scan, London 2000.

Some Finnish Ecological Footprints at the Local Level , door Maija Hakanen, uitgave van de Associationof Finnish Local and Regional Authorities, Helsinki 1999.

Voetafdrukken van Nederlanders: Energie- en ruimtegebruik als gevolg van Consumptie, door J.P.M. Ros en anderen, uitgave RIVM, Bilthoven 2000.

Waar een klein land groot in is...Over de effecten van Nederlands handelen in het buitenland , door A. Alma?i, A. Hagendoorn en H.de Boo , Expertisecentrum LNV, rapport 2002/162, Ede/Wageningen 2002.

 

  Organisaties die actief zijn met de Mondiale Voetafdruk                                                                       

Best Foot Forward, Oxford www.bestfootforward.com

Centra voor internationale samenwerking, diverse steden www.cossen.nl

Ecolife, Leuven www.ecolife.be

E-linQ, Heerlen www.sustainablefootprint.org  

Global Footprint Network, Oakland, Californië www.footprintnetwork.org

Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie, Pijnacker www.tme.nu

De Kleine Aarde, Boxtel www.dekleineaarde.nl

Nationale Jeugdraad, Utrecht www.voetafdruk.nl

Provinciaal Instituut voor Milieu Educatie, Antwerpen www.pime.be

Redefining Progress, San Francisco, Californië www.rprogress.org

RIVM, nu Milieu en Natuur Planbureau, Bilthoven www.mnp.nl

Van Hall Instituut, Leeuwarden www.vhall.nl

Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling, Brussel www.vodo.be

World Wildlife Fund, Genève www.panda.org

Voor meer organisaties binnen en buiten Europa, zie www.footprintnetwork.org .

 

  Sites voor het werken met de Mondiale Voetafdruk

België: www.ecolife.be over campagnes, meetsystemen en projecten

Engeland: www.bestfootforward.com met informatie over de vele Engelse projecten

Nederland: www.voetenbank.nl voor quick scan , tips, nieuws en diverse meetsystemen

USA: www.footprintnetwork.org met veel informatie, ook van de partners in het netwerk

 

  Sites met meer informatie over de Mondiale Voetafdruk

www.accaglobal.com voor rapport nr. 65 over eerste bedrijfsvoetafdrukken in Engeland

www.bp.org voor meting van de persoonlijke CO2-Voetafdruk en BP - tips voor verkleining

www.citylimitslondon.com over het Voetafdrukproject van Groot-Londen

www.dekleineaarde.nl over het Boxtelse centrum, het Ecopark en hun Voetafdruk-werk

www.fussabdruck.de voor meting van de persoonlijke CO2-voetafdruk en tips

www.globalfootprints.org voor een Engelstalige onderwijsprogramma

www.mondialevoetafdruk.nl voor kompleet onderwijsprogramma van Alice O

www.onderstroom.be voor onderwijsprogramma, inclusief meting van de school zelf

www.panda.org voor het Living Planet Report 2004 met 148 landen-footprints, gedetailleerd

www.rprogress.org voor de Amerikaanse site van Redefining Progress

www.sustainablefootprinting.org voor internationale educatie met de Voetafdruk van E-linQ

www.tme.nu voor het rapport (en model) van de eerste bedrijfsvoetafdruk in Nederland

www.vakantievoetafdruk.nl voor de meting van vakanties, een weekendje en dagjes uit

www.voedselvoetafdruk.nl voor de meting van ons totale voedselpatroon

www.voetafdruk.nl voor de jongerencampagnes met de Mondiale Voetafdruk

www.waterfootprint.org   voor informatie en twee meetsystemen voor de Watervoetafdruk

 

  Sites die kunnen helpen bij de verkleining van onze Voetafdruk

www.aarde.org voor informatie over duurzame economie en streekontwikkeling

www.allesduurzaam.nl voor adressen en informatie over duurzame producten en diensten

www.dekleineaarde.nl voor inspiratie en informatie over een duurzame leefstijl

www.de12ambachten.nl voor duurzame technieken en praktijkervaringen

www.bike-experience.nl over bijzondere fietsen en de Bike Experience in Boxtel

www.biofair.nl voor informatie over biologische productie en consumptie

www.doublelux.nl voor 50% besparing op verlichting

www.dtb.nl voor een 'geheugenklep' tussen cv-ketel en kraan of douchekop

www.duurzameenergie.org   voor informatie over zon- en windenergie en leveranciers

www.ecosites voor de educatieve ecoparken in Europa en in de USA

www.ecobasics.nl over biologische kleding en luiers

www.ecomarkt.nl voor vele informatie en adressen, gerubriceerd naar onderwerp

www.ellenswebsite.nl met tips en menu's voor een kleinere Voetafdruk

www.genoeg.nl voor het blad Genoeg met inspiratie en informatie over consuminderen

www.globalternatives.nl voor informatie over een solidaire en duurzame economie

www.goedewaar.nl over duurzame productie en consumptie, incl. genetische manipulatie

www.greenwheels.nl voor snel een huurauto met een pasje, in vele steden

www.het-energiehuis.nl met allerlei besparingstips voor in huis

www.hier.nu voor informatie over klimaatverandering en wat we er tegen kunnen doen

www.insnet.nl voor nieuws over de duurzame ontwikkelingen

www.katoenenluiers.net over biologische katoenen luiers

www.klimaatplan.nl voor het compensatieplan van ICCO en Oikos voor CO 2 -uitstoot

www.knowaste.nl over verzamelpunten voor recycling van luiers

www.luiersenmilieu.nl over de recycling van papieren luiers

www.milieudefensie.nl voor diverse acties voor duurzame producten en mobiliteit

www.milieuhulp.nl voor informatie en steun bij juridische en procedurele acties

www.mvonederland.nl voor het maatschappelijk verantwoord of duurzaam ondernemen

www.navullencartridges.nl voor printerinkt en hergebruik van cartridges

www.nederlandgaatbiologisch.nl voor argumenten en activiteiten voor biologische landbouw

www.nuon.nl/onlineenergieadvies voor je eigen monitorsysteem voor gas, stroom en water

www.omslag.nl voor de landelijke actieagenda en concrete duurzaamheidsprojecten

www.schonekleren.nl voor informatie over de schone kleren-campagne

www.strohalm.net voor informatie over andere geld- en ruilsystemen

www.svneurope.com voor de pioniers van duurzaam ondernemen in Europa

www.voetenbank.nl voor Voetafdruk-nieuws, de quick scan en diverse andere materialen

www.vbdo.nl voor de vereniging van beleggers voor duurzame ontwikkeling

www.werelds-wonen.nl voor aantrekkelijke woonideeën en de leveranciers

www.zuinigst.nl voor de stichting Zuinigheid met Stijl en consuminderen  

Dit is slechts een selectie van de vele sites op dit gebied. Via www.allesduurzaam.nl vindt u nog meer sites en nadere informatie, verdeeld per thema.